Kaszel

Kaszel

Kaszel jest odruchem obronnym organizmu mającym na cel ochronę dróg oddechowych. Wspomaga oczyszczanie dróg oddechowych dokonujące się poprzez wydzielanie śluzu na powierzchnię nabłonka dróg oddechowych i następnie przesuwanie wydzieliny ruchami rzęsek komórek nabłonka w stronę górnych dróg oddechowych i gardła. Razem ze śluzem poza układ oddechowy przesuwane są substancje drażniące mechanicznie lub chemicznie receptory znajdujące się na błonie śluzowej dolnych dróg oddechowych, krtani, gardła. Receptory reagują na płyny, gazy lub bodźce mechaniczne. Przesyłają drogami nerwowymi sygnał do ośrodka kaszlowego w mózgu, który uruchamia odruch kaszlu. Polega on na nabraniu powietrza do płuc i wypchnięciu go na zewnątrz gwałtownym ruchem mięśni oddechowych i przepony. Powietrze zostaje sprężone i wydobywa się z dużą prędkością (w krtani ponad 100 m/s) porywając ze sobą śluz i czynniki drażniące.

Ze względu na mechanizm kaszlu rozróżniamy:

  • kaszel napadowy (ostry) jest to kilkanaście pojedynczych kaszlnięć, gwałtownych i krótkotrwałych. Napad trwa około 30 – 60 sekund, towarzyszy mu zanoszenie się, łapanie powietrza, łzawienie, czerwienienie twarzy. Po ataku następuje uczucie zmęczenia.
  • kaszel przewlekły to kaszel o różnym nasileniu mogący trwać tygodniami czy miesiącami. Jest uporczywy, towarzyszy mu zwykle odpluwanie.

Kaszel może być:

  • kaszel produktywny z obfitym odkrztuszaniem (np. przewlekłe zapalenie oskrzeli)
  • kaszel produktywny ze skąpym odkrztuszaniem (np. astma oskrzelowa)
  • kaszel nieproduktywny – kaszel suchy (np. zapalenie opłucnej, ciało obce w oskrzelach)

Przyczyny kaszlu:

Kaszel napadowy jest przede wszystkim odruchem obronnym, wynikającym z nagłego podrażnienia dróg oddechowych przez płyny, gazy lub ciała stałe. Ich wielkość czy ilość nie ma większego znaczenia. Drażnią receptory i organizm atakiem kaszlu próbuje je usunąć. Po usunięciu czynnika drażniącego kaszel nie powraca. Ostre ataki kaszlu mogą towarzyszyć również wielu chorobom dróg oddechowych – na przykład zapaleniu oskrzeli, zapaleniu krtani, zakażeniom, a także kaszlowi przewlekłemu.

Kaszel przewlekły, chociaż może być wynikiem podrażnienia dróg oddechowych przez gazy czy pyły – przy stałym narażeniu na te czynniki; to jednak głównie jest on objawem towarzyszącym chorobom dróg oddechowych, reakcją na uwolnione mediatory procesu zapalnego.

Jako przykład kaszlu przewlekłego może służyć kaszel palaczy tytoniu. Zawarte w dymie składniki powodują zanik rzęsek komórek nabłonka dróg oddechowych przesuwających wydzielinę, zaleganie jej i gromadzenie się w niej drażniących substancji chemicznych zawartych w tytoniu. Rozwija się u tych osób chroniczne zapalenie oskrzeli, trudne w leczeniu bez zaprzestania palenia. Inną przyczyną może być drażnienie górnych dróg oddechowych ściekającymi do gardła wydzielinami z nosa i zatok przynosowych towarzyszące zapaleniom śluzówki w chorobach alergicznych, wirusowych a także jako działanie uboczne niektórych leków. Kaszel przewlekły towarzyszy astmie, zarzucaniu treści żołądkowej do gardła, zapaleniu oskrzeli, rozedmie płuc, nowotworom płuc, może też mieć liczne inne przyczyny takie jak choroby zakaźne i urazy.

Ze względu na różnorodność przyczyn powodujących kaszel, lekarze mają rozmaite poglądy, co do potrzeby i sposobów leczenia go. Jednak pod naciskiem chorych, dla których ataki kaszlu są często bardzo męczące, dla poprawy komfortu ich życia - leki przeciwkaszlowe są szeroko stosowane. Mogą działać bezpośrednio hamująco na ośrodek kaszlu w mózgu, z leków dostępnych bez recepty należy do nich między innymi DEXATUSSIN. Leki te nadają się zarówno do leczenia kaszlu napadowego jak i przewlekłego powodując zmniejszenie częstości napadów kaszlu i ich siły. Stosowane są też leki o innych mechanizmach działania – upłynniających wydzielinę dróg oddechowych i zwiększających jej objętość, ułatwiając w ten sposób odkrztuszanie, do leków tych których należy m.in. GUAJAZYL, liczna grupa leków działa osłaniająco, odkażająco lub przeciwzapalnie na błony śluzowe dróg oddechowych (syropy, tabletki, wziewne postaci leków). Często poszczególne substancje czynne łączone są w jednym leku dla zwiększenia jego skuteczności.

Niezależnie od przyczyn kaszlu, jeżeli trwa ponad miesiąc, wskazane jest zasięgnięcie porady lekarskiej dla ustalenia przyczyn. Ta sama zasada obowiązuje jeżeli np. przy kaszlu przewlekłym, zmienia się jego charakter lub towarzyszące temu objawy.

GUAJAZYL – syrop wykrztuśny

DEXATUSSIN – syrop przeciwkaszlowy

WSZELKIE PRAWA ZASTRZEŻONE - ESPEFA @ 2006

PROJEKT I WYKONANIE: EMPATHY INTERACTIVE